ZWRÓCENIE UWAGI

myśliciel

Zwraca na to uwagę G. Bohme w artykule Finalizacja nauki, poda­jąc jako przykład uhistorycznienia biologii skutki stosowania pewnych ciągów eksperymentów, które zmieniają rzeczywistość badaną w stopniu podważającym uniwersalność wyciąganych na podstawie tych ekspery­mentów teoretycznych wniosków (np. stosowanie DDT spowodowało po­jawienie się licznych szczepów insektów uodpornionych na działanie DDT).„Historyczność” przyrody polega zatem nie tylko na tym, że posiada ona własną „biografię” (przyrodzie „przytrafił się” big bang), lecz wyni­ka również stąd, iż ingerencje człowieka w przyrodę, po osiągnięciu pew­nego progu, naruszają stabilność jej struktur i ograniczają horyzont cza­sowy ważności wiedzy przyrodniczej. Świadomość historyczną do nauk przyrodniczych wnosiłaby zatem obok kosmologii i teorii ewolucji rów­nież ekologia.Wydaje mi się, że w referacie B. Tuchańskiej Uniwersalność praw nauki a związek dyscyplin nomologicznych z historycznymi zostały nieco pomieszane dwa aspekty ścisłej ogólności praw nauki. Przez ścisłą ogól­ność można rozumieć to, że prawo odnosi się do uniwersum o nieskoń­czonej mocy (w sensie teorio-mnogościowym) jest to fakt z zakresu semantyki logicznej. Ale przez ścisłą ogólność można też rozumieć, że prawa są niezależne od współrzędnych czasoprzestrzennych (uniwersal­ność w sensie Maxwella). Autorka powiada, że logika nie przesądza, iż kwantyfikator ogólny ma być czytany „dla każdego X znajdującego się w dowolnym punkcie czasu i przestrzeni”. Istotnie nie przesądza, ale dlatego, że zdanie może być ściśle ogólne w sensie semantycznym, a nie być ściśle ogólne w sensie Maxwella. Formalnie rzecz biorąc „kwantyfika­tor maxwellowski” można potraktować jako kwantyfikator o ograniczo­nym zakresie, a więc jako rzetelny kwantyfikator ogólny. W związku z tym z faktu, że pewne prawa fizyki nie stosują się do jakiejś epoki czy regionu przestrzeni, np. do osobliwości początkowej, nie wynika, że nie są to zdania ściśle ogólne!

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply