ROZUMIANE TEORIE

Teorie rozumiane klasycznie kon­statują zależności o określonym zakresie swej „realnej” stosowalności; w teoriach rozumianych nieklasycznie nie występują zależności tego ro­dzaju. Jeśli już zdecydowalibyśmy się odpowiednie, występujące tam re­lacje nazwać zależnościami — powiedzmy — abstrakcyjnymi (dla odróż­nienia od zależności „realnie” dookreślonych), to będą to jedynie zależ­ności możliwe (np. fizycznie). Natomiast kwestia „realnej” (np. fizycznej) stosowalności owych zależności abstrakcyjnych jest już natury pozateore- tycznej i rozstrzyga się ją oddzielnie dla każdego „realnie” (fizycznie, empirycznie itp.) danego układu — wbrew temu, co twierdzi autorka, że owa nieklasycznie pojęta teoria ma przesądzony z góry zakres zastosowań „realnych”.Gdyby chcieć wykorzystać do rozpatrywania problemu historyzmu nieklasyczne koncepcje teorii, które zresztą zdają się stanowić lepsze narzędzie rekonstrukcji metodologicznej współczesnego przynajmniej przyrodoznawstwa zmatematyzowanego niż koncepcja klasyczna, to zgod­nie z tymi intuicjami autorki, jakich domyślam się, można by jedynie problem ów przeformułować, nadając mu postać pytania o odpowiedni charakter klas zastosowań — zależności abstrakcyjnych, czy — ogólniej — tychże właśnie teorii. Nie sądzę jednak, aby odpowiedź na to pytanie była łatwiejsza do osiągnięcia od odpowiedzi na pytanie o charakter za­leżności „realnie” dookreślonych, konstatowanych w teoriach pojętych klasycznie. Jest wręcz przeciwnie. Trzeba byłoby bowiem rozstrzygać w tym przypadku dwie kwestie:jaki charakter mają „realnie” dookreślone zależności w układach tworzących klasę zastosowań teorii,czy klasa ta jest pod powyższym względem jednorodna.Obawiam się dodatkowo, że w sytuacji, kiedy nigdy nie wiadomo, czy nie wchodzą jeszcze w grę jakieś nieznane zastosowania dalsze, cał­kowicie, być może, odmienne od dotychczas odnotowanych, obydwie te kwestie mogą być uznane za czysto spekulatywne.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply