PRZYJĘTE UJĘCIE

Przyjęcie relatywistycznego ujęcia czasu i przestrzeni nie zmusza do odrzucenia wymogu ścisłej ogólności, jak perswaduje to nam autorka, a jedynie ma wpływ na jego szczegółową postać. W przeciwnym razie twierdzenia fizyki relatywistycznej (i wszelkie inne) same musiały­by mieć inny status — nie mogłyby być „ściśle uniwersalnymi” — jak się powszechnie przyjmuje, lecz co najwyżej „numerycznie uniwersalny­mi” twierdzeniami, posługując się terminologią Popperowską.Jedna z tez autorki referatu, dotycząca związku nauk nomotetycz- nych i historycznych, głosi, że zastosowanie wiedzy nomotetycznej, uwa­żanej za uniwersalną czasoprzestrzennie, do procesów historycznych, wy­musza określone jej modyfikacje. Rozważania ilustrowane są przykładami z fizyki (nauka nomotetyczna) i kosmologii (nauka historyczna). Mają one prowadzić do wniosku, że traktowane jako ściśle ogólne twierdzenia fizykalne w konfrontacji z danymi kosmologicznymi bądź, po pierwsze, ujawniają swój „historycznie ograniczony, epokowy charakter”, bądź, po drugie, okazują się „wyidealizowane, bo opisane w sposób, który nie bie­rze pod uwagę warunków, jakie rzeczywiście miały miejsce w trakcie rozwoju wszechświata” *. Rozważania te stanowią jeden z argumentów mających podważać klasyczny wymóg ścisłej ogólności praw nauki.Zauważmy przede wszystkim, że wymieniony wyżej wniosek został wyprowadzony z analizy zestawiającej ze sobą nie tyle pewne teorie no- motetyczne (ogólną teorię względności, mechanikę kwantową ltp.) z hi­storycznym materiałem faktograficznym (dane kosmologiczne), co pewne uniwersalne teorie fizykalne z pewnymi (historycznymi?) teoriami kosmo­logicznymi.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply