ELEMENT ŚWIADOMOŚCI

Zainteresowały mnie pewne tezy referatu W. Krajewskiego Czy wszystkie nauki o przyrodzie są historyczne? i J. Goćkowskiego Struktu­ralizm i historyzm w badaniach dotyczących idei ładu społecznego. Krajewski dochodzi do wniosku, że nauki przyrodnicze rozwijają się w dwóch kierunkach: ujęć historycznych i ujęć ahistorycznych.Stwierdza ponadto, że jak dotąd drogi te były zawsze rozbieżne, jednak warto postawić pytanie czy dadzą się one kiedyś połączyć? Podniósł więc W. Krajewski w swym referacie istotny problem dualizmu metodologicz­nego w naukach biologicznych, który na przykład na gruncie antropologii fizycznej zaznaczył się szczególnie silnie w dyskusjach wokół pojęcia rasy w antropologii.Podstawową kontrowersją, jaka wyłoniła się w antropologii w latach pięćdziesiątych XX wieku, był spór o definicję pojęcia rasy . Nie rozwa­żając szczegółowo różnych argumentów „typologów” i „populacjonistów”, stwierdźmy jedynie, że „typolodzy”, stosując metody pozwalające ujaw­nić strukturę biologiczną badanych grup ludzkich i zależności ilościowe między czynnikami (ujęcie statyczne), opisywali w ujęciu historycznym społeczno-kulturowe zjawiska rozwojowe różnych systemów etnokultu- rowych. Typolodzy zakładali więc rozumienie procesu badawczego, w któ­rym zjawiska biologiczne można byłoby opisywać i wyjaśniać na drodze ujęć ahistorycznych, tzn. takich, w których zakłada się istnienie uniwer­salnych praw opisujących np. zróżnicowanie rasowe człowieka. Pozwalało to na stworzenie zmatematyzowanych metod analizy struktury zjawisk oraz ilościowy opis relacji między czynnikami (zakładano stałą liczbę ras, relacje między rasami, prawa opisujące te relacje itp.).

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply